اطلاعات

  • نام:
    خدیجه نصیری (باران)
  • وضعیت:
    فعال
  • عضویت:
    11 آذر 1393
  • بروزرسانی:
    12 مرداد 1396

درباره ما

  • تولد:
  • شغل:
  • جنسیت:
  • مکان:
    استان ایلام
  • علایق:
    تو می روی..<br /> و یک زن<br />برای بغض هایش<br />&quot;باران&quot; می شود...<br /><br />خدیجه نصیری (باران)<br />baran.n1994@gmail.com
  • امضا:
    1718,1253

آشنایی با آرایه های ادبی (1)

از مقاله ,

کد اثر 3442

User Image خدیجه نصیری انتشار در - 1 تیر 1395 ساعت 13:40

photo_2017_08_09_20_10_02.jpg

آشنایی با آرایه های ادبی

توضیح چند اصطلاح:

آرایه ها زیورهای کلامی هستن که سخن را با اون زیبا می کنند و زینت می بخشن. تا زیبا و جذاب و اثربخش باشن ، آرايه هاي ادبي رو به دو بخش تقسیم کردن: الف : بديع ب : بيان

بـــدیـــع در لغت به معنی تازه، نو و نوآورده ست و علميه كه به باز شناسي آرايه هاي لفظي و معنوي مي پردازه ، به عبارت دیگه بديع دو نوعه: 1- آرايه هاي لفظي 2- آرايه هاي معنوي

آرايه هاي لفظي : به اون دسته از آرایه های ادبی گفته می شه که از تناسب آوایی (صدایی) و لفظی میان واژه ها پدید میاد. يعني زيبايي كلام كه با لفظ انجام میشه . مثل : واج آرايي ، سجع ، ترصيع ، جناس ، قلب ،
ب) ـ آرایه های معنوی (صناعات معنوی ) : به اون دسته از آرایه های ادبی گفته می شه که بر پایه ی تناسب های معنایی واژه ها شکل می گیره، مثل: مراعات نظیر، تناقض، عکس، تلمیح، تضمین، اغراق، حسن تعلیل، ارسال المثل، تمثیل، اسلوب معادله و ایهام.

بيــان : بيان شاخه اي از آرايه هاي ادبیه و به واسطه اي اون شناخته میشه كه يك معني رو چگونه به طريق مختلف ميشه ادا كرد . بيان شامل مباحث : تشبيه ، استعاره ، مجاز و كنايه

آرايه هاي لفظي

واج آرايي ( نغمه ي حروف ) : تكرار يه واج ( صامت يا مصوت ) است در كلمه هاي يه مصراع يا يه بيت يا عبارت نثر ، به شکلی كه كلام رو آهنگين مي كنه و آفريننده ي موسيقي درونيه و تاثير سخن رو زیاد میکنه.اين تكرار آگاهانه ي واج ها رو « واج آرايي » گويند .

مثال : خيزيد و خز آريد كه هنگام خزان است باد خنـك از جـانب خـارزم وزان اسـت

توی اين بيت تكرار واج « خ » و « ز » باعث ايجاد موسيقي دروني شده .

توجه : توو زبان فارسي بيست و نه واج داريم / ( بيست و سه صامت و شش مصوت ) صامت ها همون حروف الفباي فارسي هستن و مصوت ها « ـــَــِــُ » و « ا » ، « ي » ، « و » هستن .

مثال دیگر : سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند ( تکرارصامت چ )

سجــــــع

سجع : آوردن كلماتي در پايان جمله هاي نثر كه در وزن يا حرف يا حرف آخر يا هر دو ( وزن و حرف آخر ) با هم يكسان باشن.

نكته 1 : سجع در كلامي ديده مي شه كه حداقل دو جمله باشه يا دو قسمت باشه .

نكته 2 : سجع باعث آهنگين شدن نثر مي شه به طوری كه دو يا چند جمله رو هماهنگ می کنه.
نكته 3 : سجع در نثر حكم فافيه در شعر رو داره .

نكته 4 : اگر در پايان جمله ها كلمات تكراري وجود داشته باشه ، سجع قبل از اون میاد.

مثال : الهي اگر بهشت چون چشم و چراغ است ــي ديــدار تــو درد و داغ اســت

نكته 5 : گاهي در جملات سجع ممكنه افعال به قرينه ي لفظي يا معنوي حذف بشن .

مثال 1 : منت خداي را عـزووجل كه طاعتـش موجب قـربت است و به شكر اندرش مزيد نعمت . ( فعل « است » به قرينه ي لفظي حذف شده. )

مثال 2 : خـلاف راه صواب است و نقض راي اولـوالالباب « است » (حذف لفظي ) ذوالفقـار علي در نيـام ( باشد ) و زبان سعدي در كام « باشد » ( حذف معنوي ) .فعل « باشد » در دو جمله ي پاياني به قرينه ي معنوي حذف شده .

توجه : به نثر مسجع ، نثر آهنگين هم مي گن.

انــــواع سجــــع

الف ) سجع متوازن : اون كه كلمات سجع فقط در وزن اشتراك دارن.

مثال : ملك بي دين باطل است و دين بي ملك ضايع . هر دو كلمه داراي هجاي بلند هستن لذا هم وزن هستن .

طالب علم عزيز است و طالب مال ذليل . دو كلمه ي « عزيز » و « ذليل » داراي دو هجا ، يكي كوتاه و يكي كشيده هستن . پس در وزن يكسانن .

ب ) سجع مطرف : آون كه كلمات سجع فقط در حرف يا حروف پاياني با هم اشتراك دارن .

مثال : محبت را غايت نيست از بهر آنكه محبوب را نهايت نيست . كلمه ي « غايت » داراي دو هجا و كلمه ي « نهايت » داراي سه هجاست پس دو كلمه هم وزن نيستن بلكه فقط در حرف آخر مشترك هستن .

ج ) سجع متوازي : به سجعي گفته مي شه كه كلمات سجع هم در حرف پاياني و هم در وزن يكسان هستن .

مثال : باران رحمت بي حسابش همه را رسيده و خوان نعمت بي دريغش همه جا كشيده .



0 بازدید 228 واگذار نگردیده

حسرت دیدنت
خدیجه نصیری
خدیجه نصیری (باران)
کد اثر: 4141 15 مرداد 1396 ساعت 19:07
حسرت دیدنت...

دلم گرفته باز دلتنگم
دلم گرفته باز غمگینم
همیشه توی خواب و رویاهام
زیارت شما رو می بینم

عطرچادر...
خدیجه نصیری
خدیجه نصیری (باران)
کد اثر: 3386 4 مرداد 1395 ساعت 16:34
عطرچادر......
توو میدون مین هرکسی پا بذاره
میشه فرش پاک زمین چادر تو
درست وقتی بارون به مردم بباره
میشه چتر یک شهر همین چادر تو
برای وطنم
خدیجه نصیری
خدیجه نصیری (باران)
کد اثر: 3369 25 تیر 1395 ساعت 23:39
برای وطنم...
اشک شوق چشم های بی نصیب!
چشمه ی نورانی خورشید من!
با تو در اوج هراس از ابــر ها
بـــاز گردد مأمن امیـــد من...
ماه خدا
خدیجه نصیری
خدیجه نصیری (باران)
کد اثر: 3265 12 تیر 1395 ساعت 13:08
ماه خدا...
ماه خدا

ماه از خدا توو آینه می تابه
رویای من میخواد خدایی شه
هرجای این دنیا مسافر شم
راهم به خونت منتهی میشه

دفتر اشعار